بیمه مسئولیت شناورهای صیادی (شماره ۶۳)

 

(آیین نامه شماره ۶۳)

شرایط عمومی بیمه مسؤولیت مدنی در مقابل کارکنان و اشخاص ثالث برای شناورهای صیادی

(مصوب ۱۷/۹/۸۹)

 

شـورای عالـی بیمـه در اجرای بند۳ ماده ۱۷ قانون تأسیس بیمه مرکزی جمهوری اسلامـی ایران و بیمه­گـری و با استناد به اصلاحیه جزو ۲ بند الف ماده ۴۳ «آیین‌نامه اجرایی قانون حفظ و بهره‌برداری از منابع آبزی» و تبصره ذیل آن، مقرر در تصویب‌نامه ۵۱۷۰۶/ ت۳۳۸۷۹ هـ مورخ ۶/۴/۱۳۸۶ هیأت محترم وزیران و به منظور:

·     تعیین یکی از انواع معاملات بیمه و شرایط آن؛

·     استانداردسازی شرایط عمومی این رشته و الزام بیمه­گران به رعایت آن؛

·     تأمین حقوق بیمه­گذاران، کارکنان شناورهای صیادی و اشخاص ثالث موضوع این رشته؛

·     تبیین و تعیین حقوق و تکالیف بیمه­گذار و بیمه­گر این رشته؛

·     در جلسه مورخ ۱۷/۹/۱۳۸۹، « شرایط عمومی بیمه مسئولیت مدنی در مقابل کارکنان و اشخاص ثالث برای شناورهای صیادی» را به عنوان جزو لاینفک بیمه‌نامه، در شش فصل، سیزده ماده و دو تبصره به شرح زیر تصویب نمود:

 

فصل اول : کلیات

ماده ۱– اساس قرارداد: این بیمه‌نامه بر اساس قانون بیمه مصوب اردیبهشت‌ماه ۱۳۱۶، قوانین و مقررات بیمه، عرف بیمه‌گری و پیشنهاد کتبی مورخ … بیمه‌گذار (جزو لاینفک بیمه‌نامه) تنظیم شده است. بخشی از پیشنهاد کتبی بیمه‌گذار که مورد قبول بیمه‌گر نبوده و هم‌زمان با صدور بیمه‌نامه یا قبل از آن به‌صورت‌کتبی به بیمه‌گذار اعلام شده است جزو تعهدات بیمه‌گر نیست.

ماده ۲- تعاریف و اصطلاحات: اصطلاحات زیر در این شرایط عمومی، معادل با تعریف مقابل آن به‌کار‌رفته‌است:

۱-۲- بیمه‌گر: مؤسسه بیمه‌ای که نام و مشخصات آن در این بیمه‌نامه درج شده و متعهد می­شود خسارت‌های ناشی از مسؤولیت مدنی مالک یا اجاره­کننده شناور صیادی در برابر کارکنان و اشخاص ثالث را جبران کند.

۲ -۲- بیمه‌گذار: مالک یا اجاره‌کننده شناور صیادی که با تکمیل و امضای پیشنهاد بیمه و پرداخت حق‌بیمه مقرر، جبران خسارت­های ناشی از مسؤولیت خود در برابر کارکنان و اشخاص ثالث را به بیمه‌گر محول می‌کند.

۳-۲- حق بیمه: وجهی است که بیمه‌گذار در مقابل تعهدات بیمه‌گر می‌پردازد و انجام تعهدات بیمه‌گر منوط ‌به پرداخت حق‌بیمه به نحوی است که در بیمه‌نامه توافق شده است.

۴-۲- کارکنان: افرادی که نام آنها در مجوز صید شناور صیادی نوشته شده و با شناور عازم صید می­شوند.

۵-۲- اشخاص ثالث: کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی به‌جز کارکنان و مسؤول حادثه شناور صیادی که به‌سبب حوادث موضوع این بیمه‌نامه، دچار زیان‌های جانی و یا مالی می‌شوند.

۶-۲- خسارت جانی: منظور از خسارت جانی در این بیمه‌نامه، دیه یا ارش ناشی از جرح، شکستگی یا نقص عضو، از‌کارافتادگی موقت، دائم، کلی یا جزیی و دیه فوت و هزینه‌های پزشکی ناشی از حوادث موضوع این بیمه‌نامه است.

۷-۲- خسارت مالی: منظور از خسارت مالی در این بیمه‌نامه هزینه‌های تعمیر، جایگزینی، آماده‌سازی، تجهیز و یا بازسازی تأسیسات و تجهیزات بندری و ساحلی، رفع آلودگی اموال آسیب‌دیده اشخاص ثالث ناشی از حوادث موضوع این بیمه‌نامه و همچنین پاک‌سازی، هزینه ناشی از هر‌گونه خارج‌سازی، شناورسازی، انتقال یا انهدام اشیای ثابت یا متحرک شامل لاشه شناور زیان‌دیده، هزینه‌های حقوقی متعارف بیمه‌گذار در رابطه با رفع یا کاهش مسؤولیت بیمه‌گذار است.

۸-۲- شناور صیادی: به کشتی، لنج و قایقی اطلاق می‌شود که با داشتن مجوز از سازمان شیلات به فعالیت‌های صیادی و پشتیبانی از صید می‌پردازد.

ماده ۳- موضوع بیمه: موضوع بیمه عبارت است از:

۱-۳- بیمه مسؤولیت مدنی بیمه‌گذار در برابر کارکنان که بر‌اساس آن بیمه‌گر متعهد می‌شود به شرط انجام تعهدات و وظایف بیمه‌گذار در طول مدت بیمه‌نامه در صورت احراز مسؤولیت بیمه‌گذار، خسارات جانی کارکنان وی را که مستقیماً ناشی از وقوع خطرات موضوع این بیمه‌نامه حین کار در محدوده مکانی مندرج در بیمه‌نامه است در چهارچوب شرایط این بیمه‌نامه جبران کند.

۲-۳- بیمه مسؤولیت مدنی بیمه‌گذار در قبال اشخاص ثالث که بر ‌‌اساس آن بیمه‌گر متعهد ‌می‌شود به شرط انجام تعهدات و وظایف بیمه‌گذار در طول مدت بیمه‌نامه در صورت احراز مسؤولیت بیمه‌گذار، خسارت مالی و جانی وارده به اشخاص ثالث ناشی از خسارت­های موضوع بیمه را در محدوده مکانی مندرج در بیمه‌نامه با در ‌نظر ‌گرفتن شرایط این بیمه‌نامه جبران کند.

فصل دوم : خطرات و حوادث تحت پوشش

ماده ۴- جبران این خسارت‌ها و هزینه‌ها در تعهد بیمه‌گر خواهد بود:

۱-۴- تلف یا خسارت وارد به اشیا، اموال و یا هر شیء ثابت یا متحرک به غیر از شناور مسئول حادثه؛

۲-۴- هزینه ناشی از هر‌گونه اقدام به خارج‌سازی، شناورسازی، انتقال یا انهدام اشیای ثابت یا متحرک شامل لاشه شناور زیان‌دیده؛

۳-۴- خسارت‌های جانی وارد به اشخاص ثالث و کارکنان؛

۴-۴- خسارت‌های مالی وارد به اشخاص ثالث ناشی از فعالیت مجاز شناور صیادی؛

۵-۴- هزینه‌های حقوقی متعارف بیمه‌گذار در رابطه با رفع یا کاهش مسؤولیت بیمه‌گذار.

فصل سوم : استثنائات

ماده ۵ بیمه‌گر نسبت ‌به جبران خسارت ناشی از این موارد تعهدی نخواهد داشت:

۱-۵- خسارت ناشی از جنگ، انقلاب، شورش، اعتصاب، عملیات تروریستی و اقدامات براندازی علیه حکومت؛

۲-۵- انفجارات اتمی و تشعشعات هسته‌ای؛

۳-۵- عمد بیمه‌گذار، کارکنان و اشخاص ثالث؛

۴-۵- نزاع و زدوخورد، مصرف مسکرات و مواد مخدر و روانگردان توسط کارکنان؛

۵-۵- محکومیت جزایی قابل خرید و محکومیت نقدی به نفع دولت؛

۶-۵- فعالیت‌های خارج از پروانه صید؛

۷-۵- سیل، زلزله، طوفان و سایر حوادث طبیعی؛

۸-۵- خسارت­های وارد به محیط زیست؛

۹-۵- خسارت­های خارج از قلمرو آبی کشور.

فصل چهارم : وظایف و تعهدات بیمه‌گذار

ماده ۶- بیمه‌گذار موظف است:

۱-۶- فرم پیشنهاد بیمه را با رعایت دقت و صداقت تکمیل و کلیه اطلاعات راجع‌به موضوع بیمه را در اختیار بیمه‌گر قرار دهد؛

۲-۶- اقدامات احتیاطی پیشگیرانه را در حد متعارف برای جلوگیری از بروز یا افزایش خسارت اعمال کند؛

۳-۶- قبل از قبول هر‌گونه مسؤولیت و سازش با اشخاص ثالث و کارکنان، موافقت کتبی بیمه‌گر را دریافت کند؛

۴-۶- حق‌بیمه مشخص‌شده را در زمان صدور بیمه‌نامه و یا در مهلت تعیین‌شده در بیمه‌نامه بپردازد؛

۵-۶- وقوع هرگونه خسارت موضوع این بیمه‌نامه و همچنین هر نوع ادعا یا مطالبه کارکنان و یا اشخاص ثالث علیه خود را که به این بیمه‌نامه مربوط می‌شود حداکثر ظرف مدت ۵ روز کاری از تاریخ اطلاع خود، به اطلاع بیمه‌گر برساند. بیمه­گذار موظف است پس از آن، هرنوع اسناد و مدارک مربوط را که در ‌این ‌باره در اختیار دارد به بیمه گر تسلیم و بیمه‌گر را در تحقیقات و رسیدگی و دفاع کمک کند.

ماده ۷- حق سازش و مصالحه: حق سازش تا میزان تعهد بیمه‌گر در کلیه مراجع و مراحل با بیمه‌گر است و بیمه‌گذار به موجب این بیمه‌نامه بیمه‌گر را وکیل با حق توکیل غیر و لوکراراً می‌کند که پرونده‌های مربوط را در مراجع ذی‌ربط با استفاده از کلیه اختیارات دادرسی تا میزان تعهد این بیمه‌نامه تعقیب نماید و در طول جریان دعوا نباید اقدامی به‌عمل‌آورد که به حق بیمه‌گر در تعقیب دعوا لطمه وارد آورد ولی بیمه‌گذار نسبت ‌به مازاد تعهدات این بیمه‌نامه، حق هرگونه اقدامی خواهد داشت.

 

فصل پنجم : وظایف و تعهدات بیمه‌گر

ماده ۸– تعهدات بیمه‌گر

۱-۸- بیمه‌گر موظف است پس از دریافت و تکمیل مدارک خسارت مندرج در شرایط خصوصی بیمه­نامه و احراز شرایط تعهد بیمه­گر، حداکثر ظرف مدت پانزده روز کاری خسارت را جبران کند.

تبصره: بیمه‌گر می‌تواند با پرداخت حداکثر مبلغی که طبق این بیمه‌نامه برای هر حادثه متعهد است و یا اینکه اگر مبلغی قبلاً پرداخت نموده با پرداخت مابه‌التفاوت آن تا میزان حداکثر تعهد، اقدامات خود را در هر‌یک از مراحل قضایی متوقف و از خود سلب مسؤولیت کند. در ‌این ­صورت هدایت و کنترل مذاکرات و جریان‌های حقوقی و اقدامات قانونی مربوط ‌به هر دعوای مرتبط با موضوع این بیمه‌نامه به بیمه‌گذار واگذار شده و بیمه­گر از ادامه مداخله خودداری می­کند. همچنین بیمه‌گر در برابر هرگونه ادعای بعدی نیز مسؤولیتی نخواهد داشت.

۲-۸- تعهد بیمه‌گر در مقابل کارکنان بیمه‌گذار، محدود به تعداد کارکنان مندرج در بیمه‌نامه است.

ماده ۹– نحوه تعیین و پرداخت خسارت

۱-۹- غرامت فوت، نقص عضو، جرح و صدمات جانی بر اساس درصد مسؤولیت بیمه‌گذار مندرج در رأی یا نظر مراجع صالح و همچنین بر اساس اعمال آن بر روی مبلغ ریالی ارزا‌ن‌ترین نوع دیه رایج، در هنگام پرداخت خسارت تعیین می‌شود. در صورت فوت، جرح و نقص عضو هر‌یک از زیان‌دیدگان موضوع بیمه‌نامه، جمع مبالغ پرداختی نمی‌تواند از حداکثر تعهد بیمه‌گر مندرج در شرایط خصوصی بیمه‌نامه بر‌حسب مورد تجاوز کند.

۲-۹- هزینه‌‌های پزشکی زیان‌دیده بر ‌اساس اسناد و مدارک معتبر پزشکی و با تأیید پزشک معتمد بیمه‌گر حداکثر تا میزان مندرج در شرایط خصوصی پرداخت می‌شود.

۳-۹- خسارت موضوع این بیمه‌نامه با اطلاع بیمه‌گذار مستقیماً از‌ طرف بیمه‌گر به شخص زیان‌دیده و یا صاحبان حقوق او پرداخت خواهد شد و به محض پرداخت خسارت، بیمه‌گر در مقابل بیمه‌گذار و شخص یا اشخاص زیان‌دیده مسؤولیتی ندارد.

۴-۹- در ‌صورتی ‌که کارکنان بیمه‌گذار یا اشخاص ثالث از خدمات سازمان تأمین اجتماعی یا سازمان‌های مشابه استفاده کنند تعهد بیمه‌گر در تأمین هزینه‌های پزشکی عبارت است از تفاوت کل هزینه تا آن بخش از هزینه‌های پزشکی که توسط سازمان‌های مذکور پرداخت نشده است(پس از کسر فرانشیز)، حداکثر تا میزان تعهد مندرج در این بیمه‌نامه.

۵-۹- د‌ر‌صورتی‌که مسؤولیت موضوع این بیمه‌نامه به موجب بیمه‌نامه‌های دیگری نیز تحت پوشش قرار گرفته باشد تعهد بیمه‌گر به تناسب مبلغ مندرج در بیمه­نامه صادر‌شده به مجموع مبالغ بیمه‌نامه‌ها تعیین می­شود.

۶-۹- خسارت مالی فقط به اشخاص ثالث و طبق توافق طرفین حداکثر تا میزان مندرج در شرایط خصوصی پرداخت خواهد شد.

فصل ششم : سایر مقررات

ماده ۱۰– فسخ بیمه‌نامه: در‌صورتی‌که این بیمه‌نامه به موجب قانون بیمه فسخ یا باطل گردد بیمه‌گر موظف است در اجرای مفاد آیین‌نامه اجرایی قانون حفظ و بهره‌برداری از منابع آبزی، مراتب را بلافاصله به اطلاع سازمان شیلات ایران و سازمان بنادر و دریانوردی ج.ا.ا برساند.

تبصره: در‌صورتی‌که شناور مورد بیمه در زمان فسخ بیمه‌نامه طبق مفاد این ماده‌، در حال انجام سفر دارای مجوز از سازمان شیلات ایران باشد اثر فسخ از زمان پایان سفر دریایی مربوط خواهد بود. با‌ این حال بیمه‌گر حق بازیافت هر‌گونه خسارت پرداختی در فاصله فسخ بیمه‌نامه تا پایان سفر دریایی را از بیمه‌گذار خواهد داشت.

ماده ۱۱- حل ‌و‌ فصل اختلاف: اختلاف طرفین قرارداد بیمه از طریق مذاکره حل ‌و ‌فصل خواهد شد. در صورت عدم حصول نتیجه از طریق مذاکره، طرفین قرارداد می‌توانند از طریق داوری، موضوع را حل ‌و ‌فصل کنند. در این ‌صورت طرفین قرارداد می‌توانند یک داور مشترک انتخاب کنند که مورد قبول هر دو طرف باشد. در صورت عدم‌توافق برای انتخاب داور مشترک، هر‌یک از طرفین، داور انتخابی خود را حداکثر ظرف پانزده روز به‌ صورت کتبی به طرف دیگر معرفی می‌کند. داوران منتخب، داور سومی را انتخاب و پس از رسیدگی به موضوع اختلاف با اکثریت آرا رای داوری را صادر می‌کنند. در ‌صورتی‌که داوران منتخب برای انتخاب داور سوم به توافق نرسند هر ‌یک از طرفین قرارداد می‌توانند تعیین داور سوم را به ‌عهده دادگاه صالح گذارند. هر ‌یک از طرفین، حق‌الزحمه داور انتخابی خود را می‌پردازند و حق‌الزحمه داور سوم به تساوی تقسیم می‌شود.

ماده ۱۲- نشانی و اقامتگاه بیمه‌گذار: نشانی و اقامتگاه قانونی بیمه‌گذار همان است که در این بیمه‌نامه درج شده و بیمه‌گذار موظف است تغییر نشانی و اقامتگاه قانونی خود را به‌صورت‌کتبی به اطلاع بیمه‌گر برساند؛ در ‌غیر این ‌صورت نشانی و اقامتگاه قبلی بیمه‌گذار معتبر خواهد بود.

ماده ۱۳- موارد پیش‌بینی‌نشده: نسبت به موارد پیش‌بینی‌نشده در این بیمه‌نامه، بر ‌اساس قوانین، مقررات و عرف بیمه در ایران رفتار خواهد شد.